Over de betekenis van de plaatsnaam Hellicht

Als we oude en hedendaagse kadasterkaarten van Rotselaar bekijken valt het op dat heel veel percelen die gelegen zijn in het noordelijk gedeelte van Rotselaar, waaronder de Hellicht, twee kadastrale nummers dragen.

Wijlen notaris Hubert Davidts publiceerde hierover een heel interessant artikeltje in het tijdschrift "Meer Schoonheid", verschenen in 1952. Dat tijdschrift bestaat nu niet meer.

Hij legt in dat artikel heel goed uit hoe de grond in de vroege middeleeuwen soms verdeeld werd. Bvb. Bij een prinselijk huwelijk kregen bruid en bruidegom soms een hele provincie als bruidschat en een soldaat die opgevallen was voor zijn strijdlust werd beloond met een adelijke titel en uitgestrekte oppervlakten gronden.

Maar die grondbezitters waren desondanks belastingen schuldig aan de keizer voor die gronden alhoewel ze niet veel opbrachten want het ging voornamelijk over woeste, braakliggende gronden, bossen en moerassen.

Wat hebben zij dan gedaan? Zij "verkochten" die gronden aan boeren en de verkoopprijs bestond uit een eeuwigdurende rente jaarlijks te voldoen door de koper aan de verkoper. Deze rente werd grondrente genoemd.

Die grondrente legde een eeuwigdurende "hypotheek" op het perceel en volgde de grond van alle volgende eigenaren zodat we kunnen stellen dat de rente niet "op" het goed maar "in" het goed was en evenals het goed ook "onroerend". Vandaar de twee kadastrale nummers: één op naam van de eigenaar van de grond en één op naam van de rentebezitter. En dit systeem werd bewaard tot na de Franse revolutie.

Wat heeft de "Hellicht" hier nu mee te maken?

Wel, in uitzonderlijke gevallen bestond de rente uit een som geld maar in de meeste gevallen in het leveren door de boer aan de rentebezitter van een deel van de vruchten die op die gronden groeiden. In Rotselaar was dat de helft of de "Hellicht".

Die vruchten werden geleverd en opgeslagen in de hertogenschuren: één recht tegenover het kasteel in de Heikant, één tegenover de huidige Wip en één in de Walenstraat. De verkoop van de hertogenschuur in de Heikant gebeurde door notaris Davidts in 1933/1934.

Een andere bijzonderheid is dat de grondrente in Rotselaar nog bestond in de jaren vijftig maar de helft van de winning werd dan wel omgezet in een normale pachtprijs. Volgens notaris Davidts een heel uitzonderlijk verschijnsel voor België toen nog in de jaren vijftig.

In de volkstaal worden de percelen belast met die rente door de oude bewoners van Rotselaar "helfling" of "halfwinning" genoemd.

Reinilda Ceuppens